Phân tích suy ngẫm của nhà thơ về hình ảnh vầng trăng trong quá khứ qua hai khổ thơ đầu bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy (bài làm của học sinh giỏi)


Phân tích suy ngẫm của nhà thơ về hình ảnh vầng trăng trong quá khứ qua hai khổ thơ đầu bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy (bài làm của học sinh giỏi)

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

  – Giới thiệu tác giả, tác phẩm

  + Nguyễn Duy, sinh năm 1948, quê ở Thanh Hóa, thơ của ông gần gũi với văn hóa dân gian

  + Ánh trăng: sáng tác năm 1978

 – Khái quát vấn đề nghị luận: hình ảnh vầng trăng trong quá khứ

 – Nêu cảm nhận ban đầu

2. Thân bài

 * Hình tượng vầng trăng trong bài thơ 

 * Khổ 1:

  Hình ảnh vầng trăng gắn liền với những năm tháng chiến tranh gian khổ

  – Gieo vần lưng “đồng – sông”

  – Biện pháp nghệ thuật liệt kê: đồng, sông, bể, rừng…

  => tái hiện lại một tuổi thơ dữ dội, được thỏa thích trong mọi thú vui ngây ngô, hồn nhiên và trong sáng vô cùng

 – “hồi chiến tranh ở rừng”

  + quá khứ còn là cuộc sống chiến đấu nơi rừng sâu

  + vầng trăng trở thành người bạn thân tình thay cho đồng, sông, bể,…

  + trăng đã trở thành một phần quan trọng và thiết yếu trong cuộc sống chiến đấu của nhà thơ

* Khổ 2 

   – Trăng và thi nhân đã trở thành những người bạn tri kỉ của nhau

   – Trăng gắn liền với những năm tháng chiến tranh, đồng hành cùng người lính

   – Gieo vần lưng “hồn nhiên – thiên nhiên”

   – Hình ảnh ẩn dụ, so sánh “hồn nhiên như cây cỏ”

   =>  + lời nhắc nhở về những năm tháng chiến đấu gian lao

Xem thêm:  Phân tích tiếng cười trong truyện Tam đại con gà văn 10

         + tự nhủ sẽ không bao giờ quên đi vầng trăng tình nghĩa – người bạn tri kỉ của năm tháng chiến tranh

* Liên hệ mở rộng 

* Khái quát lại nghệ thuật 

3. Kết bài:

 – Khái quát lại vấn đề nghị luận

 – Cảm nghĩ của cá nhân

phan tich suy ngam cua nha tho ve hinh anh vang trang trong qua khu qua hai kho tho dau b - Phân tích suy ngẫm của nhà thơ về hình ảnh vầng trăng trong quá khứ qua hai khổ thơ đầu bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy (bài làm của học sinh giỏi)

Phân tích suy ngẫm của nhà thơ về hình ảnh vầng trăng trong quá khứ qua hai khổ thơ đầu bài thơ Ánh trăng

Bài làm tham khảo

Nhà thơ Nguyễn Duy sinh năm 1948, thơ của ông gần gũi với văn hóa dân gian nhưng rất sâu sắc và rất đỗi tài hoa, thiên về chiều sâu nội tâm với những trăn trở, day dứt, suy tư. Với những vần thơ mộc mạc, giản dị, mang ý nghĩa triết lí sâu sắc tên tuổi của ông được biết đến qua nhiều bài thơ hay mà trong số đó phải kể đến Ánh trăng được sáng tác năm 1978. Bài thơ là sự suy ngẫm thấm thía, là lời nhắc nhở về quá khứ gian lao, nghĩa tình và từ đó nhắc nhở người đọc về thái độ sống “Uống nước nhớ nguồn”. Mà trong hai khổ thơ mở đầu đã khắc sâu vào lòng người đọc những cảm xúc và suy ngẫm của nhà thơ về hình ảnh vầng trăng trong quá khứ:

“Hồi nhỏ sống với đồng

………………………..……….

cái vầng trăng tình nghĩa”

Trăng trong thơ ca nói chung và trong bài thơ Ánh trăng nói riêng luôn đóng vai trò mang tính hình tượng. Vầng trăng là hình ảnh dịu nhẹ, tươi mát của thiên nhiên, đất trời, là người bạn tâm giao trong những năm tháng chiến đấu gian khổ:

“Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng 

vầng trăng thành tri kỉ”

Mở đầu bài thơ tác giả đã dẫn dắt ta về với những kỉ niệm đẹp trong quá khứ. Đó là quãng thời gian của tuổi thơ hồn nhiên, là cuộc sống trong những ngày tháng chiến đấu. Khổ thơ nhỏ nhắn, xinh xắn với thể thơ năm chữ cùng cách gieo vần lưng “đồng – sông”, biện pháp nghệ thuật liệt kê “đồng, sông, bể” – một tuổi thơ thỏa thích trong những trò chơi quen thuộc. Cuộc sống ấy gắn liền với những cuộc rong chơi mải miết, với niềm vui ngụp lặn trong vẻ đẹp bất tận, dân dã của một miền quê thanh bình. Tất cả được viết lại, kể lại bằng những tình cảm chân thực và tha thiết nhất. Người lính đang đứng giữa hôm nay để nhìn lại, nghĩ lại một thời thơ ấu đã xa. Trong dòng cảm xúc của nỗi nhớ còn là những năm tháng chiến tranh khói lửa khốc liệt:

Xem thêm:  Em hãy viết một đoạn văn theo chủ đề tự chọn trong đó có sử dụng cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

“hồi chiến tranh ở rừng 

vầng trăng thành tri kỉ”

Dường như cuộc sống lúc bấy giờ đã chẳng còn được như ngày còn bé tí vô tư hồn nhiên nữa mà trong khoảnh khắc ấy người lính đang mang trên mình trách nhiệm nặng nề với Tổ quốc thân yêu. Nơi trận mạc xông pha, nơi núi rừng hiểm trở cùng những người anh em, đồng đội, đồng chí thì trăng cũng là một người bạn thân tình. Không chỉ là bạn, trăng còn là bức họa tươi mát của thiên nhiên, là biểu tượng cho vẻ đẹp vĩnh hằng của cuộc sống. Và bom đạn của chiến tranh có thể phá hủy đi tất cả, cướp đi mạng sống của người lính nhưng vầng trăng thì vẫn còn đấy, vẫn còn nguyên vẹn cùng những tình cảm ngày nào ngỡ như không bao giờ phai nhạt:

“Trần trụi với thiên nhiên 

hồn nhiên như cây cỏ 

ngỡ không bao giờ quên 

cái vầng trăng tình nghĩa”

Xuất phát từ những tình cảm giản đơn nhất mà đã càng ngày càng phát triển cao hơn và được gói trọn trong hai chữ “tình nghĩa”. Một lần nữa vần lưng xuất hiện trong khổ thơ thứ hai “thiên nhiên – hồn nhiên” như cách mà tác giả đặt ra để tạo nên âm điệu, mạch cảm xúc tiếp nối cho hai khổ thơ. Vẫn là lời tự nhủ, tự nhắc nhở bản thân về những năm tháng gắn bó cùng ánh trăng rạng ngời. Cuộc sống là thế, có những tình cảm, sự gắn bó thân thiết khiến ta luôn tự nhủ với lòng mình sẽ chẳng thể nào quên đi, luôn tự nhắc nhở bản thân phải lưu giữ, trân quý tình cảm cao đẹp ấy. Từ sâu thẳm trong ý thơ là lời lay động, thức tỉnh lương tâm mỗi người, làm giác ngộ những tinh thần vô tình, bội nghĩa.

Xem thêm:  Suy nghĩ về vấn đề tôn sư trọng đạo

Như vậy, với ngôn ngữ thơ mộc mạc, giản dị, linh hoạt trong cách gieo vần lưng, sáng tạo các hình ảnh nhân hóa, so sánh nhà thơ đã bày tỏ nỗi niềm về quá khứ cùng những kỉ niệm đẹp bên ánh trăng của những năm tháng đã qua đi. Mà trên hết là thông điệp sâu sắc: hãy biết quý trọng những gì đã gắn bó với mình.

Lê Quỳnh Chúc

Lớp 9B – Trường THCS Thái Nguyên, Thái Bình

Bài viết liên quan