Phân tích nhân vật A Phủ trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài (bài làm của học sinh giỏi)


Phân tích nhân vật A Phủ trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài (bài làm của học sinh giỏi)

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và nhân vật A Phủ:

+ Tô Hoài là một trong những nhà văn tiêu biểu của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại. Sáng tác của ông thường đầy ắp các chất liệu của đời sống hiện thực.

+ “Vợ chồng A Phủ” là câu chuyện viết về những người dân lao động vùng cao Tây Bắc không cam chịu bọn thực dân, chúa đất áp bức, đày đọa, giam hãm trong cuộc sống tối tăm vùng lên phản kháng, đi tìm cuộc sống tự do.

+ Bên cạnh một cô Mị có đời sống nội tâm sâu sắc là nhân vật A Phủ với những nét độc đáo về cá tính và hành động.

2. Thân bài

* Hoàn cảnh ra đời, vị trí, xuất xứ của tác phẩm:

+ Tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” được rút từ tập “Truyện Tây Bắc”, kết quả của chuyến đi mà Tô Hoài theo chân bộ đội chủ lực vào giải phóng Tây Bắc năm 1952.

+ Đoạn trích “Vợ chồng A Phủ” nằm ở phần đầu của tác phẩm.

* Cách khắc họa nhân vật A Phủ: Để khắc họa thành công nhân vật A Phủ, nhà văn Tô Hoài đã đặt nhân vật vào trong một tình huống độc đáo.

– Thân phận:

+ A Phủ từ nhỏ đã là một cậu bé mồ côi, có số phận bất hạnh, thiệt thòi.

+ Trận dịch đậu mùa đã cướp đi của cậu tất cả: cha mẹ, người thân, nhà cửa, ruộng vườn… Lớn lên, cậu đi làm thuê và lưu lạc đến vùng Hồng Ngài.

+ Là một thanh niên khỏe mạnh, gan góc, có tài năng lao động đáng quý.

A Phủ đánh A Sử: Mùa xuân, thanh niên đi chơi quay, thổi sáo. A Phủ cũng đi chơi. A Sử đến phá quấy bị A Phủ ném quay vào mặt và bị đánh tới tấp khiến cho A Sử bị thương. => tính cách mạnh mẽ, gan góc của A Phủ.

A Phủ bị xử kiện và làm thuê trừ nợ: Cuộc xử kiện tại nhà Thống lí Pá Tra diễn ra trong khói thuốc mù mịt kéo dài suốt mấy ngày đêm.

=> Đây là cảnh xử kiện quái đản, lạ lùng. Tác giả vừa tố cáo tội ác dã man của bọn Thống lí Pá Tra vừa nói lên tình cảnh khốn khổ của những người dân.

A Phủ trốn khỏi Hồng Ngài và giác ngộ cách mạng:

+ Từ khi đi ở trừ nợ cho nhà quan Thống lí Pá Tra, A Phủ làm “phăng phăng”, việc gì cũng làm tốt cả. Nhưng sơ ý, vì mải mê bẫy nhím nên hổ đã bắt mất một con bò.

+ A Phủ không trốn tránh trách nhiệm mà đã dũng cảm nhận lỗi và xin Pá Tra cho mượn súng để đi bắn hổ nhưng bị từ chối.

+ Suốt mấy ngày đêm, anh bị cha con Thống lí Pá Tra trói đứng vào một cây cột trong góc nhà chờ chết. Người con trai dũng mãnh ấy đã lâm vào tình cảnh tuyệt vọng.

+ Nhờ Mị, A Phủ đã thoát khỏi Hồng Ngài đến phiềng Sa, giải thoát cho cuộc đời của hai con người đói khổ. Hai người nên vợ nên chồng, đồng thời giác ngộ cách mạng, trở thành du kích, trở thành người công dân có ích cho đất nước, cho quê hương.

* Nghệ thuật xây dựng nhân vật: cách xây dựng nhân vật thông qua hành động độc đáo, tinh tế, bút pháp hiện thực sắc sảo…

* Giá trị của tác phẩm thông qua nhân vật A Phủ: Tô Hoài đã tái hiện bức tranh những người lao động nghèo khổ miền núi dưới ách thống trị tàn bạo của chế độ phong kiến, đồng thời lên án gay gắt chế độ tàn bạo ấy và mở ra cho những người lao động nghèo khổ con đường giải thoát.

3. Kết bài

Khái quát lại nhân vật A Phủ và nội dung đoạn trích:

Xem thêm:  Trong bút kí “Ai đã đặt tên cho dòng sông?” (Hoàng Phủ Ngọc Tường) có ý kiến: Vẻ đẹp nổi bật của sông Hương là cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, tình tứ. Ý kiến khác: Vẻ đẹp bề sâu của sông Hương là những trầm tích văn hóa, lịch sử. Hãy bình luận ý kiến trên

+ Nhà văn Tô Hoài đã thật sự thành công khi làm nổi bật được hình tượng nhân vật A Phủ. Dù sống trong chế độ phong kiến lạc hậu nhưng bằng tính cách và ý chí kiên cường, vững chãi và còn niềm tin yêu vào cách mạng, A Phủ đã tìm ra được chân lí và ánh sáng của cuộc đời mình.

+ Tô Hoài đã làm sống lại quãng đời tăm tối, tủi cực của người dân miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị dã man của bọn chúa đất, thực dân phong kiến. Đồng thời khẳng định sức sống tiềm tàng, mãnh liệt, không bị hủy diệt của những người dân nô lệ.

phan tich nhan vat a phu trong tac pham vo chong a phu cua to hoai bai lam cua hoc sinh - Phân tích nhân vật A Phủ trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài (bài làm của học sinh giỏi)

Phân tích nhân vật A Phủ

Bài làm tham khảo

Tô Hoài là một trong những nhà văn tiêu biểu của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại. Sáng tác của ông thường đầy ắp các chất liệu của đời sống hiện thực. Ông có vốn hiểu biết sâu sắc về đời sống và phong tục tập quán của nhiều vùng trên đất nước ta, trong đó có vùng đất Tây Bắc. “Vợ chồng A Phủ” là một trong những truyện ngắn đặc sắc của Tô Hoài viết về vùng đất này. “Vợ chồng A Phủ” là câu chuyện viết về những người dân lao động vùng cao Tây Bắc không cam chịu bọn thực dân, chúa đất áp bức, đày đọa, giam hãm trong cuộc sống tối tăm vùng lên phản kháng, đi tìm cuộc sống tự do. Nó đã khắc họa chân thực những nét riêng biệt về phong tục, tập quán, tính cách và tâm hồn người dân, các dân tộc thiểu số bằng một giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế, đượm màu sắc và phong vị dân tộc, vừa giàu chất tạo hình, vừa giàu chất thơ. Thành công nhất của truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” là nghệ thuật xây dựng nhân vật của Tô Hoài. Bên cạnh một cô Mị có đời sống nội tâm sâu sắc là nhân vật A Phủ với những nét độc đáo về cá tính và hành động. Sự xuất hiện của A Phủ góp phần hoàn thiện hồ sơ tội ác của bọn thống trị miền núi đối với những người dân lao động nghèo khổ.

Tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” được rút từ tập “Truyện Tây Bắc”, kết quả của chuyến đi mà Tô Hoài theo chân bộ đội chủ lực vào giải phóng Tây Bắc năm 1952. Trải qua tám tháng gắn bó với mảnh đất này, nhà văn đã cho ra đời ba tác phẩm truyện: “Cứu đất cứu người”, “Mường giơn”, “Vợ chồng A Phủ” được đánh giá là tác phẩm xuất sắc nhất, đã tái hiện lại cuộc sống cơ cực của Mị, A Phủ ở hai giai đoạn khi làm dâu gạt nợ, nô lệ gạt nợ cho nhà Thống lí Pá Tra ở Hồng Ngài và giai đoạn họ trốn khỏi Hồng Ngài xuống Phiềng Sa nên vợ thành chồng, giác ngộ cách mạng. Đoạn trích “Vợ chồng A Phủ” nằm ở phần đầu của tác phẩm.

Để khắc họa thành công nhân vật A Phủ , nhà văn Tô Hoài đã đặt nhân vật vào trong một tình huống độc đáo. Sống trong chế độ phong kiến miền núi lạc hậu, từ một cậu bé mồ côi, A Phủ lớn lên và trở thành một thanh niên cường tráng, khỏe mạnh, giỏi lao động, thích tự do, nhiều cô gái si mê. Anh phải trả cái giá rất đắt, trở thành nô lệ, bị đọa đày khi đánh A Sử – con trai của Thống lí Pá Tra. Chỉ vì làm mất con bò mà A Phủ bị cha con Thống lí Pá Tra trói đứng vào cột nhà đến chết. Thế nhưng được sự đồng cảm của Mị, anh đã được cô cắt dây cởi trói và với lòng ham sống, tự do mãnh liệt, cả hai đã cùng nhau trốn khỏi Hồng Ngài đến Phiềng Sa, nên vợ nên chồng và giác ngộ cách mạng. Từ tình huống này, nhà văn Tô Hoài đã khéo léo, tập trung vào miêu tả tính cách, hành động của nhân vật để từ đó làm toát lên những nét đáng thương, đáng quý của nhân vật, đồng thời hướng nhân vật tới một cuộc đời tươi sáng hơn. Qua nhân vật, Tô Hoài đã đem đến cho tác phẩm của mình những giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc.

Xem thêm:  Bình giảng đoạn thơ sau trong bài thơ Đất nước (Nguyễn Đình Thi): Mùa thu nay khác rồi!... Những buổi ngày xưa vọng nói về

Nhân vật A Phủ được nhà văn Tô Hoài miêu tả chân thực qua từng hành động, tính cách. Cũng như Mị, A Phủ có một số phận đặc biệt. Từ nhỏ đã là cậu bé mồ côi, có số phận bất hạnh, thiệt thòi. Trận dịch đậu mùa đã cướp đi của cậu tất cả: cha mẹ, người thân, nhà cửa… A Phủ đã từng bị bắt cóc, đem xuống núi bán đổi lấy thóc của người Thái. Tuy mới 10 tuổi nhưng A Phủ không thích ở dưới cánh đồng thấp, cậu cố tìm cách trốn thoát rồi lưu lạc đến Hồng Ngài. Lớn lên giữa núi rừng, A Phủ trở thành một thanh niên khỏe mạnh, có sức sống mạnh mẽ, cách ham sống tự do, có tài năng lao động đáng quý: đục lưỡi cày, đục cuốc, cày giỏi, săn bò tót giỏi. Con gái trong làng nhiều cô mê.

Cuộc sống hoang dã cùng hoàn cảnh sống cực nhọc, vất vả đã hun đúc A Phủ trở thành một chàng trai có tính cách mạnh mẽ, gan góc, can đảm và nghĩa khí. Mùa xuân, thanh niên đi chơi quay, thổi sáo. A phủ cũng đi chơi. A Sử đến phá quấy bị A Phủ ném quay vào mặt và bị đánh tới tấp khiến cho A Sử bị thương. Hành động nhanh, dồn dập thể hiện tính cách mạnh mẽ, gan góc và khát vọng tự do quyết liệt của A Phủ.

A Phủ đã phải trả giá rất đắt cho hành động táo tợn của mình. Trận đánh ấy đã mở đầu cho một chặng đường khổ sở tột cùng trong cuộc đời A Phủ. Anh bị Thống lí Pá Tra bắt, đánh đập và phạt vạ.

Nhà văn Tô Hoài tỏ ra rất sắc sảo trong việc miêu tả con người và cuộc sống vùng cao. Cha con tên Thống lí cùng lũ tay sai là hiện thân của giai cấp thống trị tàn ác, vô nhân đạo. Cuộc xử kiện tại nhà Thống lí Pá Tra diễn ra trong khói thuốc mù mịt kéo dài suốt mấy ngày đêm. Cứ mỗi đợt chúng hút xong, A Phủ lại phải quỳ ra giữa nhà để lũ tay sai của tên Thống lí xông đến đánh. “Cứ như thế, suốt chiều, suốt đêm, càng hút, càng tỉnh, càng đánh, càng chửi, càng hút”. A Phủ bị đánh đập tàn nhẫn nhưng chỉ quỳ im như tượng đá. A Phủ phải chịu phạt 100 đồng bạc, được Pá Tra cho vay và ở lại nhà Pá Tra làm thuê trừ nợ. Hủ tục, pháp lý nằm trong tay bọn chúa đất. Đây là cảnh xử kiện quái đản, lạ lùng. Tác giả vừa tố cáo tội ác dã man của bọn Thống lí Pá Tra vừa nói lên tình cảnh khốn khổ của những người dân.

Từ khi đi ở trừ nợ cho nhà quan Thống lí Pá Tra, A Phủ làm “phăng phăng”, việc gì cũng làm tốt cả. Nhưng sơ ý, vì mải mê bẫy nhím nên hổ đã bắt mất một con bò. A phủ không trốn tránh trách nhiệm mà đã dũng cảm  nhận lỗi và xin Pá Tra cho mượn súng để đi bắn hổ nhưng bị từ chối. Suốt mấy ngày đêm, anh bị cha con Thống lí Pá Tra trói đứng vào một cây cột trong góc nhà chờ chết. Người con trai dũng mãnh ấy đã lâm vào tình cảnh tuyệt vọng. Lần đầu tiên giọt nước mắt đã rơi xuống trên hõm má đen và xám lại của anh. Nhưng cuộc sống của anh chưa hẳn đã dừng lại tại đây. A Phủ đã được Mị cắt dây cởi trói và cứu thoát.

Xem thêm:  Phân tích và làm sáng tỏ câu nói: “Đường đi không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông" (Nguyễn Bá Học)

Và từ đây, sức sống tiềm tàng mãnh liệt, sự phản kháng sau tất cả những điều mà nhà Thống lí Pá Tra đã gây ra cho A Phủ được trỗi dậy. Dù bị trói từ chân đến vai nhưng đêm đến, A Phủ cúi xuống nhay đứt hai vòng dây mây để tìm cách giải thoát cho bản thân mình. Vì quá đói, quá đau đớn đến kiệt sức, khi mới được Mị cắt dây cởi trói, A Phủ ngã khuỵu xuống nhưng rồi khát vọng sống thôi thúc mãnh liệt khiến anh quật sức vùng lên chạy khỏi nhà Thống lí Pá Tra bởi anh biết nếu không làm được thì anh sẽ chết. Nhờ Mị, A Phủ đã thoát khỏi Hồng Ngài đến phiềng Sa, giải thoát cho cuộc đời của hai con người đói khổ. Hai người nên vợ nên chồng, đồng thời giác ngộ cách mạng, trở thành du kích, trở thành người công dân có ích cho đất nước, cho quê hương. Nhà văn Tô Hoài đã dẫn lối, mở đường cho những con người phải chịu áp bức bóc lột giải thoát cuộc đời mình.

Với cách xây dựng nhân vật thông qua hành động độc đáo, tinh tế, bút pháp hiện thực sắc sảo… Tô Hoài đã xây dựng thành công nhân vật A Phủ – một con người dũng cảm, kiên quyết, dám đấu tranh để thoát khỏi tầng áp bức của một xã hội bất công với những phong tục, tập quán lạc hậu. Tác giả khảng định: Chỉ có sự vùng dậy của chính họ thì mới dẫn đến cuộc đời tươi sáng.

Thông qua miêu tả hành động, tính cách nhân vật A Phủ, Tô Hoài đã thể hiện giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc. Nhà văn đã tái hiện bức tranh hiện thực về đời sống bi thảm của những người dân lao động nghèo miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị của bọn phong kiến; đồng thời phơi bày bộ mặt của bọn phong kiến miền núi tàn ác đã đẩy những người dân nghèo xuống địa ngục trần gian. Qua đó, Tô Hoài lên án gay gắt bọn thống trị miền núi đã lợi dụng thần quyền, cường quyền để đẩy những người dân lao động nghèo xuống địa ngục trần gian. Đồng thời nhà văn cảm thông sâu sắc với số phận khổ cực của những người dân lao động miền núi; trân trọng, ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của con người lao động và đề cao những khát vọng chính đáng của họ; đặc biệt nhà văn đã chỉ ra con đường giải phóng cho những người lao động có cuộc đời tăm tối và số phận bi thảm.

Với cách kể chuyện tự nhiên, sinh động, hấp dẫn; ngôn ngữ hồn nhiên, giàu hình ảnh; nghệ thuật xây dựng nhân vật, phân tích tâm lí tinh tế, miêu tả phong tục tập quán đặc sắc… Nhà văn Tô Hoài đã thật sự thành công khi làm nổi bật được hình tượng nhân vật A Phủ. Dù sống trong chế độ phong kiến lạc hậu nhưng bằng tính cách và ý chí kiên cường, vững chãi và còn niềm tin yêu vào cách mạng, A Phủ đã tìm ra được chân lí và ánh sáng của cuộc đời mình. Và cũng qua nhân vật A Phủ, nhà văn Tô Hoài đã làm sống lại quãng đời tăm tối, tủi cực của người dân miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị dã man của bọn chúa đất, thực dân phong kiến. Đồng thời khẳng định sức sống tiềm tàng, mãnh liệt, không bị hủy diệt của những người dân nô lệ.

Tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” nói chung và nhân vật A Phủ nói riêng sẽ còn in đậm trong tâm trí nhiều độc giả hôm nay và ngày mai.

Chu Nhật Tiên

Lớp 12A1 – Trường THPT Vân Nham, Hữu Lũng, Lạng Sơn

Bài viết liên quan